المپیادهای علمی

المپیاد جهانی فیزیک

المپیاد جهانی فیزیک (International Physics Olympiad - IPhO) مسابقه‌ای است بین‌المللی در فیزیک و برای دانش آموزان دبیرستانی. اولین این مسابقات در سال ۱۹۶۷ در شهر ورشو کشور لهستان برگزار شد. از آن تاریخ به بعد این المپیادها به جز سه سال (۱۹۷۳، ۱۹۷۸، و ۱۹۸۰) همه ساله در یکی از کشورهای جهان برگزار شده‌است.مسابقات شامل آزمون های نظری و آزمایشگاهی فشرده است.مسابقه نظری 5 ساعت طول می کشد و شامل سه پرسش است. معمولا این سؤالات شامل بیش از یک بخش را دارند (مثلا هر سؤال از چند بخش تشکیل شده). امتحان عملی(آزمایشگاهی) ممکن است پنج یا دو ساعت طول بکشد که حداکثر پنج ساعت است.


این مسابقه به مدت دو روز طول می کشد. یک روز به مشکلات نظری اختصاص داده می شود (سه مسئله که شامل حداقل چهار حوزه فیزیک در قبلا در مدارس متوسطه تدریس شده است که شامل 30 امتیاز است). یک روز دیگر به مشکلات تجربی (آزمایشگاهی)(یک یا دو مسئله که شامل 20 امتیاز است) اختصاص داده شده است. بین این دو روز حداقل یک روز استراحت داده می شود.
در هر دو مورد زمان اختصاص داده شده برای حل مشکلات(مسئله ها) پنج ساعت است. هر تیم متشکل از دانش آموزان از مدارس متوسطه عمومی و فنی (و نه دانشگاه ها و کالج ها) کشور مورد نظر است. دو شرط برای شرکت وجود دارد: هنوز به دانشگاه وارد نشده باشند و باید زیر 20 سال باشند. به طور معمول هر تیم متشکل از پنج دانش آموزانو دو ناظر است.

حداقل نمرات مورد نیاز برای کسب مدال المپیاد و مقاله عنوان توسط سازمان با توجه به قوانین زیر انتخاب می شوند: مدال طلا باید به بالای 8 درصد از شرکت کنندگان تعلق می گیرد.مدال نقره و یا مدال طلا باید به بالای 25 درصد تعلق می گیرد.مجموع کل مدال ها (شامل برنز) بهتر باید به 50٪ تعلق می گیرد.تقدیر و مجموع کل مدال ها به بالای 67٪ تعلق می گیرد. تمام شرکت کنندگان دیگر گواهی شرکت دریافت خواهند کرد.شرکت کنندگان با بالاترین امتیاز (برنده مطلق) یک جایزه ویژه دریافت می کند(علاوه بر مدال طلا).

ایران در سال ۱۳۸۶ (۲۰۰۷ میلادی) میزبان سی و هشتمین دوره المپیاد جهانی فیزیک بود. سی و هشتمین دوره المپیاد جهانی فیزیک از روز جمعه ۲۲ تیر ماه با حضور ۶۹ تیم در اصفهان آغاز شد. مراسم اختتامیه این المپیاد با معرفی برگزیدگان و اهدای۳۸ مدال طلا،۴۶ مدال نقره،۵۱مدال برنز و۸۰ دیپلم افتخار به دانش آموزان برتر شرکت کننده انجام شد. سی و هشتمین دوره المپیاد جهانی فیزیک در حالی به کار خود خاتمه داد که تیم چین با بیشترین مدال بر سکوی اول این دوره از مسابقات علمی جهانی قرار گرفت و تیم‌های کره و روسیه نیز به مقام‌های دوم و سوم دست یافتند. بر اساس گزارش‌ها تیم ایران، میزبان این دوره از مسابقات با کسب مقام هفتم، مهمانان خود را بدرقه و پرچم مسابقات را به مسوولان ویتنام جهت برگزاری المپیاد سی و نهم اهدا کرد. در مراسم اختتامیه سی و هشتمین المپیاد جهانی فیزیک که در دانشگاه صنعتی اصفهان به اتمام رسید، تیم دانش آموزان فیزیکدان ایران با کسب ۲ مدال طلا، ۲ مدال نقره و یک مدال برنز، رتبه هفتم این المپیاد را از آن خود ساخت. در المپیاد جهانی فیزیک، محمد مهدی آصف زاده و محمد حلاجیان مدال طلا، امین رضایی زاده و محمد علی امامی مدال نقره و علیرضا شهبازی مدال برنز را برای جمهوری اسلامی ایران به ارمغان آوردند.ایران دوباره سال 2023 میزبان خوهد بود.