نشانه ها ->
یک سری علایم وجود دارد که خانوادهها میتوانند از آن استفاده کنند،مثلا میگویند که زمانی که با کودک حرف میزنیم حواس او پیش ما نیست و یا تصور میکنند که تشنجی در کار است،اما معمولا تشنجی وجود ندارد و مشکل کودک،بیتوجهی است.
به بچه میگویند که برو مدادت را بیاور اما کودک ماژیک میآورد که این خود یک علامت بیتوجهی است.در سنین مدرسه،این افراد غلطهای بسیار سادهای در دیکته دارند؛نقطه نمیگذارند،دندانه نمیگذارند،کلمهای را در خط بالا درست نوشته در خط پایین اشتباه مینویسند که این دلیل بر بیتوجهی است.جا گذاشتن وسایل در مدرسه از دیگر مشکلات این کودکان است.
آزمونهای سنجش پیش از مدرسه،هوش بچه را میسنجند و متاسفانه کمتر به بحث بیتوجهی کودک میپردازند.
کودکی که آزمونهای سنجش پیش از مدرسه را با موفقیت میگذراند یعنی اینکه در زمینه هوش مشکلی ندارد اما یک بچه باهوش میتواند بیتوجه هم باشد.به همین دلیل این آزمونها افراد بیتوجه را غربال نمیکنند،آنها افراد باهوش و هوش پایین را غربال میکنند.
شایعترین اختلالی که کودکان دارند و باعث میشود که کودک در مدرسه موفق نباشد بیتوجهی و بیشفعالی است.
از میان این بچهها یک سوم فقط بیشفعالی دارند و دو سوم آنها بیتوجهی دارند و به همین دلیل کمتر به سمت درمان میروند.
از علل دیگر،اضطراب و افسردگی است.خیلی از خانوادهها فکر میکنند کودکی که همهچیز او تامین است چرا باید اضطراب یا افسردگی داشته باشد.
افسردگی و اضطراب مربوط به عملکرد مغز است و در هر سنی میتواند آدم را دچار خود کند.از بچه یک ساله تا فرد پیر میتواند دچار شود.به همین دلیل باید به خانوادهها تاکید کرد که افسردگی میتواند یکی از علل جدی افت تحصیلی باشد.
روابط خانوادگی مشکلدار،مشکلات سازگاری از دیگران علل افت تحصیلی هستند. هر تغییری نیاز به سازگاری با آن شرایط دارد،خیلی وقتها بچهها نمیتواند به آن سازگاری دست یابند و اختلال سازگاری را با قشقرق ، دلدرد، سردرد، غیبت از مدرسه بروز می دهند.
نکاتی که در مورد بیتوجهها وجود دارد این است که آنها معمولا کودکانی آرام هستند و اینها افرادی هستند که فقط بیتوجهی دارند و بیشفعالی ندارند و خیلی مواقع این افراد به حساب اینکه نمیفهمد،هوشش کم است آنها را تنبیه میکنند و فشا رغیرمعمول به آنها وارد میکنند و فشار غیرمعمول به آنها وارد میکنند در صورتی که مشکل واقعی این کودکان،بیتوجهی است.چنانچه این علایم را خانوادهها بشناسند خانوادهها به راحتی میتوانند بیتوجهی را در کودکان خود تشخیص دهند.
اختلال بینایی و شنوایی نیز میتوانند جزو علل افت تحصیلی باشند.
چه کار باید کرد؟ ->
برای درمان این مشکلات باتوجه به نوع مشکل،درمان،متفاوت است.اگر مشکل خفیف باشد یا اصلاح روابط پدر و مادر پیشرفتهتر با بازیدرمانی و کاردرمانی،در شرایط خیلی پیچیدهتر،ممکن است به دارو نیاز شود،اگر مشکل کودک بیتوجه باشد، روشی مثل نورفیدبک بسیار کمککننده است.اما اگر کودک دچار مشکلی است باید حل مشکل او به صورت جمیع صورت گیرد.پدر،مادر،خواهر،برادر همراه با بچه باید درمان شوند.نه اینکه دارو بخورند اما باید اصلاح رفتار صورت بگیرد که اینها در غالب کتابهایی میتوان به آنها آموزش داد که مثلا باید از چه روشهای تشویقی و تنبیهی در مورد کودک استفاده کرد.
برای درمان مشکل توجه بچههای سنین پایین،بازیدرمانی،کاردرمانی به کار میگیرد،برای اصلاح رفتار پدر و مادر، رواندرمانی لازم است،که به آنها کمک میکند مشکلات ارتباطی خود را حل کنند.
و پکیجهایی آماده شده که میتوانند به خانوادهها کمک کنند چگونه با کودک خود رفتار کنند.این پکیجها به صورت کتاب و CD است.برای دو تا 21 سالهها، « کمک به والدین».
یکی از رایجترین مشکلاتی که در سن راهنمایی و دبیرستان داریم ،افسردگی هست، « مدیریت هیجانها» برای این گروه است.برای سنین کمتر از پنج سال نیز کتابهایی وجود دارد. برای سنین بالاتر در مورد مشکل بیتوجهی - بیش فعالی یکی از بهترین درمانها،نوروفیدبک است. که خانوادهها میتوانند با حدود 04 جلسه درمان نوروفیدبک دیگر نیازی به مصرف دارو نداشته باشند.
اگر بیتوجهی درمان نشود منجر به بیانگیزگی و سرخوردگی کودک میشود،افت اعتماد به نفس کودک و در نتیجه منجر به اضطراب و افسردگی کودک میشود و ممکن است به ترک تحصیلی بینجامد.دیده شده که در 54 درصد موارد کودکان ترک تحصیلی میکنند و در 53 درصد مواقع اخراج میشوند و خیلی کم به دانشگاه راه مییابند.
این افراد دو برابر دیگران به سمت سوءمصرف مواد کشانده میشوند،در بزرگسالی دوستان صمیمی کمی دارند، در جایگاه شغلی خود کمتر از آن چیزی هستند که باید باشند.
منبع : مجله بهداشت روان و جامعه
گردآورنده : نگین ملکی