مقدمه
با شروع فصل تابستان، گذراندن اوقات فراغت یکی از دغدغه های والدین می شود. در این نوشتار، سعی شده است که شما را با ضرورت پر کردن وقت دانش آموزان در فصل تابستان، فواید کلاسهای تابستانی از منظر علم ارتباطات و دانش اجتماعی، بایدها و نبایدهای کلاسهای تابستانی، نکات کاربردی در زمان انتخاب و ثبت نام، انواع مختلف کلاسهای تابستانی بر اساس نوع آموزش، تبیین و تشریح شود.
همه آنچه که درباره کلاسهای تابستانی باید بدانید:
اگرچه فصل تابستان زمان استراحت و فراغت دانش آموزان است؛ اما می توان با برنامه صحیح و اصولی حداکثر بهره برداری را در جهت پرورش خلاقیت و شکوفای آنها برد. در تابستان مراکز متعددی برای پر کردن زمان فراغت دانش آموزان اقدام به برگزاری کلاسهای تابستانی می کنند. این مراکز ممکن است رسمی باشند مانند: مدارس یا غیر رسمی، مانند: آموزشگاه ها، می توانند خصوصی باشند مانند کلاسهایی که در آموزشگاههای خصوصی برگزار می شوند یا مکانی عمومی مانند: سرای محله ها.
کلاسهای تابستانی فایده های زیادی دارند مانند: حضور دانش آموز در مکانی امن و مورد اطمینان، ارتقاء ارتباطات اجتماعی دانش آموز بواسطه آشنای با معلمان و دانش آموزان جدید، پرورش خلاقیت، فرصتی برای یافتن استعداد دانش آموز از طریق گذراندن دوران آزمون و خطای بی خطر، آشنایی با زمینه های جدید هنری، ورزشی، درسی، تقویت دروسی که در آنها ضعف دارد و ...
مهمترین نکته ای که باید والدین در نظر داشته باشند این است که هرگز دانش آموز را از روی اجبار به این کلاسهای نفرستند که نتیجه منفی آن بیشتر از فواید آن خواهد بود و موجب خستگی و دلزدگی دانش آموز می شود. از فرستادن کودک به کلاسی که مورد علاقه والدین است خود داری کنید و حتما نظر کودک را جویا شده و از علاقمندی او اطمینان حاصل کنید. البته کودکان در سنین پایین قادر به درک درست علاقمندی های خود نیستند. درباره این کودکان بهتر است که نسبت به توانای و استعداد کودک، کلاسی را برای او انتخاب کنید. البته پیش شرط این است که کودک را اجبار نکنید و سعی کنید که علاقه ی او را برانگیزید.
وقتی که نباید کودک را به کلاس تابستانی فرستاد:
کلاسهای تابستان وقتی مفید واقع می شود که حداقل یک نیاز کودک را برآورده کند. این نیاز می تواند پر کردن اوقات فراغت، سلامت جسم، تقویت دروس ضعیف، و یا به سادگی بازی و شادی باشد. بعضی اوقات کلاسهای تابستانی می توانند نتیجه عکس داده و موجب دلزدگی، فشار روانی و خستگی جسمی کودک شوند. متاسفانه برخی از والدین بر اساس آرزوهای خود کلاس تابستانی را انتخاب می کنند و کودک را مجبور به شرکت در کلاسهای گران قیمت، دور از محل زندگی که مستلزم بیدار شدن صبح زود یا انجام تکلیف در خانه است می کنند. این کار فشار مضاعفی بر کودک وارد می کند و در بلند مدت باعث عدم موفقیت کودک خواهد شد. فراموش نکنید که مهمترین فاکتور در انتخاب کلاسهای تابستانی شاد بودن کودک است.
چرا کلاسهای تابستانی مهم هستند:
• ارتقای ارتباطات اجتماعی
این موضوع مخصوصا برای کودکانی که تک فرزند هستند یا فاصله سنی بین اعضاء خانواده با کودک زیاد است مهم می باشد. کودک نیاز به تعامل و ارتباط با همسالان خود دارد. شرکت در کلاسهای تابستانی به کودک این فرصت را می دهد که با چهره های جدیدی آشنا شود، تعاملات خارج از خانواده داشته باشد و با رفتارهای اجتماعی آشنا شود.
• آشنای با مهارت های شناختی
مهارتهای شناختی اشاره به توانایی های فرد برای سازماندهی به افکار و اعمال خود دارد که باید در یک فرد سالم وجود داشته باشد. توانایی هایی مانند: کنترل خشم، مقابله با هیجان های منفی، توانایی حل مسئله، قدرت تصمیم گیری، مدیریت بحران، تفکر خلاق، تفکر انتقادی، هوش هیجانی، آموزش مذاکره در جمع، توانای ارتباط با دیگران در یک کار گروهی و تیمی، روابط بین فردی موثر، شناخت وضعیت های غیر عادی و آسیب زا، خودآگاهی، مدیریت زمان، همدلی، مقابله با وضعیت های نا خوشآیند، و غیره است.
• افزایش آزادی عمل و خلاقیت کودک
سیستم رسمی آموزش و پرورش، یک سازمان رسمی با هدفی مشخص است که کودک ناچار است در جهت آن حرکت کند و خود را با آن منطبق کند. این روند باعث سکون و از دست دادن قسمتی از توانمندیهای کودک می شود که در برنامه های این سیستم رسمی جایگاهی ندارد. در مقابل، کلاسهای تابستانی که بنا بر میل کودک انتخاب شده است، موجب شکوفای این جنبه خفته توانای ها شده و کودک در محیطی بدون اجبار آزادی عمل خود را خواهد داشت که می تواند با آزمون و خطا استعدادهای خود را به ظهور برساند و تجربه اندوزی کند.
• شناخت استعداد فردی
ضروی است که به کودک کمک کرد تا بدون دغدغه نتیجه دست به تجربه زده و با رشته های تازه آشنا شود و بتواند علاقمندی های خود را کشف کند. به همین دلیل بهتر است که بدون نگرانی از اینکه ممکن است کودکتان کلاسی را انتخاب کند که در نیمه راه آن را رها کند، اجازه دهید با شرکت در کلاسهای که شاید فکر می کنید بیهوده است آن را تجربه کند. این تجربیات بیهوده، منجر به تجربه نکردن آنها در آینده می شود و خود دستآورد بزرگی است. اگر کودک در این رشته استعداد داشت آن را ادامه خواهد داد و اگر نداشت در آینده به سراغ آنها نخواهد رفت و این موفقیت بزرگی است.
• سلامت جسمی و مهارت های حرکتی
عدم تحرک، بی حوصلگی، پرخوری، افزایش وزن، تنبلی از عوارض در خانه ماندن در فصل تابستان است. بهتر است حداقل یک برنامه تابستانی ورزشی را به کودک پیشنهاد کرد تا هم مهارت های حرکتی کودک افزایش یابد و هم با شرکت در یک کار گروهی مفرح و شاد، کودک نشاط خود را حفظ کند.
در علم روانشناسی کودک و همچنین تعلیم و تربیت اهمیت زیادی به ارتباط بین سن کودک و سطح توقعات از او داده شده است. به همین دلیل کلاسهای تابستانی باید مناسب با سن کودک، علاقه کودک، محتوای مناسب، تعداد افراد شرکت کننده و غیره باشد.
ضروری است که در زمان ثبت نام نکات زیر را در نظر بگیرید.
آیا کلاس شرط سنی دارد یا خیر؟
همنشینی کودکی 10 ساله در کنار نوجوانی 15 ساله خارج از سیستم نظارتی مدرسه با آزادی عملی که در چنین محیط های وجود دارد به هیچ عنوان پسندیده نیست و باید کودک در محیطی باشد که با همسالان خود تعامل داشته باشد. کودکان زیر 5 سال نباید تحت آموزش های رسمی قرار بگیرند. برای این کودکان بازی و استفاده از وسائل حسی و حرکتی در اولویت است. توجه کنید که برنامه آموزشی متناسب با قدرت بدنی، حوصله، وقت و علاقه کودک به او داده شود. بهترین زمان یادگیری کودک قبل از ظهر است.
آیا مکان این کلاس در نزدیکی محل سکونت یا کار والدین است؟
به هیچ عنوان منطقی نیست که صبح زود کودک را از خواب بیدار کرده و بعد از طی مسافت زیاد در رفت و امد او را در یک کلاس تابستانی ثبت نام کرد. مکان کلاس تابستانی باید در دسترس باشد تا در صورت لزوم بتوان در کمترین مدت زمان به کودک دسترسی داشت.
انضباط در برگزاری کلاس
از جدیت مسئولین برگزارکننده کلاس اطمینان حاصل کنید. سازمانی که در برگزاری کلاس نسبت به مراجعان خود نظم نداشته باشد، موجب بد آموزی برای کودک، اتلاف وقت، و از دست رفتن زمان برای کودک و خانواده خواهد شد.متاسفانه این مورد در بین مکانهای که کلاس رایگان برگزار می کنند بیشتر دیده می شود و این موسسات تعهدی نسبت به مراجعین خود احساس نمیکنند.
محیط فیزیکی و امکانات تفریحی مکان برگزاری کلاس
موسسه برگزار کننده باید امکانات و فضای مناسب با سن کودک و نوع فعالیت داشته باشد. برخی از موسسات برای سود بیشتر اقدام به ثبت نام تعداد زیادی از درخواست کنندگان در یک فضای کوچک می کنند. در موارد این چنینی کودک فضای جنبش و حرکت نداشته و دچار دلزدگی می شود.
کلاسهای تابستانی باید مورد تایید مقامات رسمی و دارای مجوز باشند.
حضور کودک بدون والدین در مکانی که تنها به صرف داشتن فضا یا مهارت مشخصی اقدام به آموزش کودکان در تابستان کرده است، پسندیده نیست. حتما از داشتن مجوز برگزاری کلاس و همچنین گواهی مهارت اساتید و معلمان در مورد مهارت اطمینان حاصل کنید. واگذاری کودک به دست یک مربی که آموزشهای لازم و مورد تایید را ندیده است می تواند عواقب ناگواری داشته باشد.
کلاسهای تابستانی باید محتوای مفید داشته باشد.
حضور کودک در مکانی که هیچ فایده ای برای او ندارد، می تواند باعث اتلاف وقت و استعداد او شود. برخی والدین برای رهای از دست کودک اقدام به گذاردن او در نزدیکترین موسسه ی برگزار کننده کلاس تابستانی می کنند. در تصمیم خود برای شرکت دادن کودک خود در کلاس تابستانی تنها پرکردن وقت او را در نظر نگیرید و ببینید آیا حضور در این کلاس فایده ای برای او دارد یا خیر. البته فراموش نکنید که گذراندن اوقاتی شاد در یک محیط سالم خود می تواند دورانی خوش برای کودک شما بوجود آورد و ذهن او را لبریز از خاطرات شیرین دوران کودکی کند. این خود بیشترین فایده یک کلاس تابستانی است.
حق انتخاب کودک را محترم بشمارید.
تابستان زمان استراحت و فراغت کودک بعد از ماهها اجبار درس خواندن است. به همین دلیل کودک خود را مجبور نکنید که در کلاسی شرکت کند که علاقه ای به آن ندارد. این کار سبب دلسردی و گریزان شدن او از کلاس خواهد شد. اگر ضروری می دانید که فرزندتان در یک کلاس آموزشی ثبت نام کند حتما در کنار آن فرصتی برای تفریح و لذت بردن از تابستان طبق علائق خودش را هم بوجود بیاورید.
کمییت و تعداد کلاسهای تابستانی
علاوه بر کیفیت و سلامت مکان و مربی به کمییت کلاسهای تابستانی هم توجه بفرمایید. لازم نیست که تمام وقت کودک یا نوجوان خود را با کلاس پر کنید. گذراندن مدت زمان زیادی در کلاس باعث کاهش بازدهی و عقب ماندن از بقیه همسالان شده و مقایسه این ناتوانی موجب خشم و انتقامجوی کودک می شود.
انواع کلاس های تابستانی:
کلاسهای تابستانی انواع مختلفی دارند. بطور کلی می توان آنها را به 4 دسته تقسیم کرد:
1- کلاسهای ورزشی: در زمان انتخاب این کلاسها به علاقه کودک، وضعیت جسمی و سلامت او، سن بقیه افراد کلاس توجه کنید.
2- کلاسهای تقویتی درسی: گاهی اوقات لازم می شود که کودک یا نوجوان در درسی که ضعیف است دوره های اضافه ای را بگذراند تا بتواند در سال آینده به حد مطلوب برسد. لازم است که والدین توجه ویژه ای به سطح علمی موسسه و شخص مدرس کرده و از اتلاف وقت و هزینه خودداری کنند.
3- کلاس های هنری: در انتخاب این کلاسها علاقه کودک و بودجه ای که توان پرداخت آن را برای ثبت نام و تهیه لوازم دارید در نظر بگیرید. گذاردن کودک در کلاس آموزش پیانو زمانی که خانواده توان خرید یک پیانو را ندارند می تواند هم کودک را دچار یک توقع نابجا کرده و باعث نا امیدی و دلسردی کودک شود.
4- کلاسهای کامپیوتر: دانش کامپیوتر از ضروریات زندگی امروز می باشد. فصل تابستان فرصت خوبی است که کودک یا نوجوان شما با مقدمات این علم آشنا شده یا دانش خود را ارتقا دهد. از آنجای که علوم رایانه ای شاخه های متعددی دارد، بهتر است قبل از ثبت نام کودکتان در کلاس کامپیوتر با شخصی که اطلاعات کافی دارد مشورت کرده و بهترین گرایش مناسب سن، علاقه و رشته تحصیلی فرزندتان را انتخاب کنید.
از اطلاعات به دست آمده در متن فوق نتیجه می گیریم که کلاسهای تابستانی دو کارکرد دارند. کارکرد آشکار آن پر کردن اوقات فراغت و به بطالت نگذراندن روزهای تعطیل است ولی کارکرد پنهان آن- که بسیار مهم است- ادامه تعامل اجتماعی، اجتماع پذیری، توانای انطباق با محیط و اشخاص مختلف، فراهم سازی امکان آزمون و خطا، استعدادیابی، آشنایی با فنون مختلف برای انتخاب راه در آینده، پرورش خلاقیت و سلامت جسمی و روانی کودک و نوجوان است. کلاسهای تابستانی یک انتخاب کاملا آزادانه است و موجب می شود که کودک دچار گسست بین فضای مدرسه در بین دو سال تحصیلی نشود. مدرسه کلوب این مقاله را به منظور کمک به والدین محترم در یافتن بهترین کلاس های تابستانی و پانسیون منتشر کرده است، برای اطلاع از این مراکر می توانید تاپیک پانسیون های تهران/پانسیون تابستانی کودکان را مطالعه کرده و یا با مراجعه به صفحه اول وب سایت تخصصی مدرسه کلوب از دنیایی از اطلاعات مربوط به مدارس و آموزشگاه ها بهره مند شوید.

۳٫۹m
۱۵٫۹m
